कार्यविधि नैबन्के मुक्त कमलरी पुनःस्थापनासे बञ्चित
पहुरा समाचारदाता
धनगढी, २० पुस । मुक्त कमलरी पुनस्र्थापनाके लाग अलगे कार्यविधि नैबनलपाछे मुक्त कमलरीहुक्रे परिचयपत्र ओ पुस्र्थापनासे बञ्चित हुइल बटागिल बा ।
राष्ट्रिय आदिवासी जनजाती महिला मञ्च काठमाण्डौंके आयोजना ओ बाल संरक्ष्ण संस्था नेपालमे समन्वयमे अँटवारके रोज धनगढीमे मुक्त कमलरी परिचयपत्र वितरणमे समस्या ओ सरोकारवालाके भूमिका विषयक छलफल कार्यक्रममे ओसिन बटागिल हो ।
बाल संरक्ष्ण संस्था नेपालके अध्यक्ष तथा मुक्तकमलरी विकास मञ्चके निबर्तमान केन्द्रीय अध्यक्ष हिरामोति चौधरी प्रदेश सरकारसे मुक्तकमैया, कमलरी, हलिया पुनस्र्थापना कार्यविधि बनाइल मने मुक्त कमलरीहुकनहे अलगे परिचयपत्र वितरण कैना कानून नैबनल कारण परिचयपत्रसे बञ्चित हुइल बटैली ।
थारु समुदायमे दास प्रथाके रुपमे रहल कमलरी प्रथाहे २०७० असार १३ गते मुक्ती घोषणा करल मने हजारौ मुक्तकमलरी अभिन परिचयपत्रसे बञ्चित हुइल उहाँ बटैली ।

कैलाली, कञ्चनपुर, बर्दिया, बाँके ओ दाङ करके पाँच जिल्लामे १२ हजार ७ सय ६९ जाने नेपाल सरकारके तथ्यांकमे ९ हजार ४९० जाने केल्ह रहल बटै । ओम्ने मन्से परिचयपत्र पाइल संख्या ७ हजार ४३५ जाने बटै । कलेसे अभिन २ हजार ५५ जाने परिचयपत्र नैपैले हुइल ओ सरकारके तथ्यांकमे छुटल मुक्तकमलरी संख्या ३२ सय ७९ जाने रहल बटै ।
जिल्लागत तथ्यांकमे सबसे मुक्त कमलरी ४ हजार ७४ जाने कैलालीमे रहल बटै । ओम्नेसे परिचयपत्र भेटाइल २५सय जाने, परिचयपत्रसे बञ्चित १५ सय ७४ जाने, छुट मुक्तकमलरी १३ सय ७ जाने रहल बटै ।
दाङमे ३६ सय ५८ जाने मन्से १४ जाने ९८ जाने परिचयपत्र पाइल, परिचयपत्र पैना बाँकी रहल २१ सय ६० जाने, छुट मुक्तकमलरी ७ सय १६ जाने रहल बटै ।
बाँकेमे ६ सय ६७ जाने मन्से ३२४ जाने परिचयपत्र भेटाइल, ३४३ जाने पैना बाँकी, ओ १३७ जाने छुट मुक्तकमलरी १३७ जाने रहल बटै ।
बर्दिया जिल्लामे ३ हजार २०३ जाने मुक्त कमलरी रहलमे जम्मा २५० जाने केल्ह परिचयपत्र पाइल, २९सय ५३ जैना पैना बाँकी रहल ओ छुट मुक्तकमलरी ७०८ जाने रहल बटै ।

ओस्टेक कञ्चनपुर जिल्लामे ११ सय ६७ जाने मुक्तकमलरी रहलमे जम्मा ३६२ जाने केल्ह परिचयपत्र पाइल ८०५ जाने परिचयपत्रसे बञ्चित ओ ४२८ जाने छुट मुक्तकमलरी रहल बटै ।
बाल संरक्षण संस्था नेपालके अध्यक्ष हिरामोती कहली, मुक्तकमलरीहुक्रे परिचयपत्र बञ्चित हुइबेर मुक्तकमलरी शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगारीसे बञ्चित हुइटी गैल बटै ।
भुमि सुधार तथा मालपोत कार्यालय धनगढीके प्रमुख प्रेम दौल्याल सरकारसे मुक्त कमलरीहुकनसंग करल १० बुँदे सम्झौता कार्यान्वयन नैकरल कारण मुक्त कमलरीहुकनके समस्या समाधान हुइनैसेकल बटैलै । उहाँ कहलै, कमलरी मुक्ती घोषणा कैना आघे जेठ महिनामे सरकार ओ मुक्तकमलरी विच १० बुँदे सम्झौता हुइल सरकार कार्यान्वयनके सत्ता वेवास्ता करल जिहीसे अभिनसम समस्या समाधान हुई नैसेकल हो ।
उहाँ कहलै, हम्रे रहल तथ्यांकअनुसार बाँकी मुक्तकमलरीहुकनहे परिचयपत्र वितरण कैना हो । लौवके हकमे कुछ करे नैसेक्जाई । यरक लाग प्रदेश ओ संघीय सरकारसे कार्यविधि बनाके निर्देशन डेलेसे केल्ह हुई ।

राष्ट्रिय आदिवासी जनजाती महिला मञ्चके केन्द्रीय अध्यक्ष सुनी लामा मनै हुके मनैनहे दास बनैना अचम्म रहल कहटी मुक्ती घोषणापाछेफे संविधानमे रहल व्यवस्था अनुसार नेपाली नागरिकके अभास नैहुइल बटैली । मुक्ती घोषणापाछे जौन मेरिक जीवन परिवर्तन हुई पर्ना रहे, ओसिन नैहुइल हो उहाँ कहली, मुक्तकमलरीहुक्रे अभिन शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगारीसे बञ्चित हुइल बटै । दासत्व प्रथासे मुक्ती करलपाछे मुक्तकमैया, कमलरीके नाउँमे ढेर बजेट अइना मने ओकर फाइदा नेता ओ ओइनके छाईछावनसे लेटी रहल उहाँ बटैली ।
थारु कल्याणकारिणी सभा कैलालीके निबर्तमान कार्यवाहक सभापति माधव थारु मुक्त कमलरी थारु ओ गैरथारु समुदायके धारल मने मुक्तकमलरीहुक्रे शोषकके कारण ढेर दुःख पाइल बटैलै । थारु समुदायमे कलंकके रुपमे रहल कमैया, कमलरी मुक्ती घोषणा हुइलपाछे कुछ मुक्तकमैयामे भारी प्रगती हुइल मने मुक्तकमलरीहुक्रे राज्यसे पाइपर्ना सेवा सुविधासे अभिन बञ्चित हुइल उहाँ बटैलै ।

मुक्त कमलरीहुकनहे अभिनफे विभेद हुइल कहटी अधिकार स्थापितके लाग मोर्चाबन्दी कैना जरुरी रहल बटैलै ।
मुक्त कमैया समाजके केन्द्रीय अध्यक्ष पशुपति चौधरी २०६८ सालमे सरकार शिक्षा निर्देशिका बनाके मुक्तकमलरीहुकनहे शिक्षामे केल्ह जोर डेहल मने ओइनहे उ संँगे स्वास्थ्य, रोजगारसे जोरे नैसेकल बटैलै ।
पूर्व भूमि सुधार मन्त्री मुक्त कमैया, कमलरी पुनस्र्थापनाके काम स्थानीय तहहे हस्तान्तरण करल मने घोषणासंगे ठोस निर्देशन डेहे नैसेकल कारण समस्या अभिन बल्झटी रहल उहाँ बटैलै । कमैया, कमलरी पुनस्र्थापनाके जिम्मेवारी स्थानीय सरकारहे हस्तान्तरणसंगे तथ्यांकफे हस्तान्तरण कैना रहे मने उ तथ्यांक रहल मालपोत कार्यालयमे धारल सिननसे खैटी रहल उहाँ बटैलै ।
प्रदेश सरकारसे मुक्तकमैया, कमलरी, हलियाहुकनके लाग घर बनैना कहटी प्रतिघरके लाग साढे तीन लाख रुप्या बजेट छुटयाइलमे उ रकम कम रहल बटैलै ।
उहाँ कहलै, मुक्तकमैया, हलिया उहीसे घर बनाई टे पैही मने मुक्तकमलरीके लालपुर्जासहित जग्गा नैरहल कहटी फेरसे बञ्चित हुइही ।
मुक्तकमलरी विकास मञ्च कञ्चनपुरके अध्यक्ष सीता चौधरी मुक्तकमलरीहुकनहे पाँच÷दश कटठ नाही एक कटठा डेकेफे घरडेना आग्रह करली । उहाँ अभिभावक विहिन मुक्तकमलरीहुकनहे अपने घर नैहुके सबसे ढेर समस्या हुइल बा । होस्टेलसे विदाई हुके गैल मुक्तकमलरी सबसे ढेर समस्यामे परल उहाँ बटैली ।

कार्यक्रममे नेपाल वार एशोसियशन कैलालीके अध्यक्ष नाथुराम महतो मुक्त कमलरी ओ परिचयपत्र पैना कानूनी प्रावधानबारे सहजीकरण करल रहिट । कार्यक्रममे कार्यक्रममे मुक्त कमलरी विकास मन्च केन्द्रीय सदस्य गीता चौधरी, मुक्त कमलरी विकास मञ्च कैलाली जिल्ला अध्यक्ष इन्द्रा चौधरीमुक्तकमलरीहुकनहे सहभागिता रहे ।


