थारु राष्ट्रिय दैनिक
भाषा, संस्कृति ओ समाचारमूलक पत्रिका
[ थारु सम्बत २२ असार २६५०, सोम्मार ]
[ वि.सं २२ असार २०८३, सोमबार ]
[ 06 Jul 2026, Monday ]

अनुदानके भरमे स्थानीय तह

पहुरा | २२ असार २०८३, सोमबार
अनुदानके भरमे स्थानीय तह

पहुरा समाचारदाता
धनगढी, २२ असार ।
जनताके घरदैलोसम विकासके जिम्मेवारी बोकल कैलालीके स्थानीय सरकारहुक्रे अनुदानके भरमे चल्टी रहल बटै ।

आर्थिकमे ५० प्रतिशतफे आत्मनिर्भर हुई नैसेकल स्थानीय सरकारहुक्रे न्यून आन्तरिक आम्दानीके कारण अनुदानके भरमे चल्टी रहल हुइट । संघीय व्यवस्था कार्यान्वयनमे आइल झन्डै एक दशक पुगे लागल बा । मने, स्थानीय सरकारके आन्तरिक आयभर बह्र सेकल नैहो ।

आन्तरिक आम्दानी कमजोर हुके जनताके घरदैलोके यी सरकार सञ्चालनके लाग मुख्यतयाः संघीय सरकारमे निर्भर हुइना परल बा । संघीय सरकारसे प्रदेश सरकारसहित सक्कु स्थानीय सरकारहुकनहे समपूरक, समानिकरण, सशर्त अनुदान उपलब्ध करैना करल बा । ओस्टेक करके, प्रदेश सरकारसेफे स्थानीय सरकारहुकनहे अनुदान डेटी आइल बा ।

स्थानीय सरकारहुक्रे प्रस्तुत करल अइना आर्थिक वर्ष २०८३\८४ बजेट वक्तव्यमेफे प्राप्त हुइना आन्तरिक आम्दानी प्रस्तुत बजेटके तुलनामे अत्यन्त कम डेखल बा । सुदूरपश्चिम प्रदेशके आर्थिक हब एवम् अस्थायी राजधानीमे रहल धनगढी उपमहानगरपालिकाके आन्तरिक आय प्रस्तुत बजेटके तुलनामे २०.८२ प्रतिशत केल्ह रहल बा । दुई अर्ब ६४ करोड ६४ लाख बजेट ल्यानल उ पालिकासे ५५ करोड १० लाख रुप्या आन्तरिक आम्दानी कैना बजेट वक्तव्यमे उल्लेख करल बा ।

मालपोत (भूमिकर) मे ५० प्रतिशत छुट डेटी आइल कैलारी गाउँपालिकाके आन्तरिक आम्दानी आउर न्यून डेखल बा । उ पालिकासे आगामी आर्थिक वर्षमे दुई करोड रुप्या आन्तरिक आम्दानी कैना बजेट वक्तव्यमे उल्लेख करले बा । जौन आगामी आर्थिक वर्षके कुल बजेटके तुलनामे जम्मा ३.१५ प्रतिशत केल्ह हो । उ पालिकाके बजेट भर ६३ करोड ३८ लाख रुप्या रहल बा ।
ओस्टे, एक अर्ब ३० करोड पाँच लाख रुप्या बजेट ल्यानल गोदावरी नगरपालिकाके आन्तरिक आम्दानी १६ करोड ४१ लाख (१२.६१ प्रतिशत) केल्ह रहल बा । प्रदेशके स्थायी राजधानी तोकल ओ सातु पहाडी जिल्लाके प्रवेशद्वारमे रहल यी पालिकाके आन्तरिक आम्दानीफे बजेटके तुलनामे बहुट कम डेखल बा ।

नदीजन्य पदार्थसे ढेर आम्दानी करटी आइल लम्कीचुहा नगरपालिकाके आन्तरिक आम्दानी कुल बजेटके तुलनामे ४६.६८ प्रतिशत रहल बा । आगामी आर्थिक वर्षके लाग कुल एक अर्ब ४३ करोड ४२ लाख रुप्या बजेट सार्वजनिक करल उ पालिकासे आन्तरिक आयसे ६६ करोड ९६ लाख रुप्या स्रोत जोहो हुइना अनुमान करल बा ।

कैलालीमे १३ ठो स्थानीय तह रहल बटै । जिहीसे टीकापुर नगरपालिकाबाहेक बाँकी सक्कु पालिकासे आगामी आर्थिक वर्षके अनुमानित आयव्यय प्रस्तुत करसेकल बटै । प्रस्तुत विवरण अनुसार पालिकाके आन्तरिक आय बजेटके तुलनामे बहुट न्यून डेखल बा ।

स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन, २०७४ से गाउँपालिका तथा नगरपालिकाके वित्तीय अधिकार क्षेत्र तोक्के डेहल बा । उ, ऐन अनुसार स्थानीय सरकारसे एकीकृत सम्पत्ति कर ओ घरजग्गा कर, भूमिकर (मालपोत), घर जग्गा बहाल कर, व्यवसाय कर, बहाल बिटौरी शुल्क, पार्किङ्ग शुल्क, जडीबुटी, कवाडी ओ जीवजन्तु कर ओ सेवा शुल्क निर्धारण कैना एवम् लेहे सेक्ना बा ।

नीय सरकारके आन्तरिक आम्दानीके स्रोत यिहे क्षेत्र रहल बटै । स्थानीय सरकारसे अपन क्षेत्रके नदीजन्य पदार्थ उत्खनन्के लाग ठेक्का डेना फे व्यवस्था बा । मने उ वाफत प्राप्त हुइना रकम प्रदेश सरकार ओ स्थानीय सरकारबिच ४०÷६० के अनुपातमे रकम बाँडफाँट हुइना करल बा ।

तराईके स्थानीय तहसे पहाडी क्षेत्रके स्थानीय तहके आन्तरिक आय अझ न्यून रहल सुदूरपश्चिम प्रदेशके निवर्तमान आर्थिक मामिला राज्यमन्त्री प्रकाशबहादुर बम बटैलै ।

“स्थानीय सरकारके केलह नाही, प्रदेशके आन्तरिक आयफे अत्यन्त न्यून बा”, उहाँ कहलै, “आन्तरिक आय बह्रैना सम्भावनाके हम्रे ढेर खोजी करली मने, सम्भव नैहुइल ।”

बमसे आन्तरिक आयवृद्धिके सम्भावना नैहरल कारण स्थानीय तह अनुदानके भरमे सञ्चालन हुईपर्ना बाध्यता रहल उल्लेख करलै ।

जनाअवजको टिप्पणीहरू